كنگره بزرگداشت مقدس اردبيلى ( 1375 ش : قم و اردبيل )
54
مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( فارسى )
صورتى كه آيات زيادى مىباشد بهگونهاى كه فقط براى كسانى مانند سلاطين مقدور است ، و معذلك چگونه ممكن است كه در بيابانها و دهات و . . . علم به آن حاصل شود . « 1 » و نيز محقق به مناسب مباحث قبله يادى از دايى خودش مولى الياس اردبيلى مىكند و او را در علم هيأت و نجوم بىنظير مىداند و اين علم را در آن زمان منحصر در او ميداند و آرزوى مصاحبت مجدد با او را مىكند تا ضرورى علم را از او اخذ نمايد . سپس مباحثى را پيرامون قبله بعضى از بلاد ايران آورده و تصحيح قبله شهرهاى ايران بالاخص خراسان را كه پس از آمدن محقق كركى به ايران و پذيرفتن منصب شيخ الاسلامى شاه طهماسب صفوى توسط ايشان انجام پذيرفته است ، زير سؤال برده و آن را نادرست مىداند . « 2 » حكم حجاب زن در نماز درباره محدوده حجاب زنان در حال نماز مباحثى را فقهاى بزرگوار ارائه كردهاند . برخى از علما تمام بدن زن را به جز صورت مشمول حكم حجاب دانسته و بعضى صورت و دو دست و ظاهر دو قدم پا را از حكم حجاب مستثنى كردهاند و گروهى ديگر صورت و دو دست و ظاهر دو قدم پا و نيز باطن آنها را خارج از حكم و وجوب ستر و پوشش دانستهاند . در تذكره ، معتبر و مختلف آمده است كه عورت زن آزاد جميع بدن او است مگر صورت او و دليل آن اجماع علماى بلاد است . المنتهى بدن زن آزاد را بلا خلاف ، عورت مىداند ، و در ذكرى آمده است كه علما بر عدم وجوب پوشيدن صورت زن اجماع دارند مگر ابو بكر بن هشام و در تنقيح و روض بر اين
--> ( 1 ) . زبدة البيان ص 65 - 67 . ( 2 ) . مجمع الفائدة و البرهان ج 2 ، ص 58 و 59 و 71 - 75 / نيز : زبدة البيان ص 67 و 68 .